Tékklisti yfir erfðabreytt innihaldsefni í matvælum

Reglugerð um merkingu og rekjanleika erfðabreyttra matvæla og erfðabreytts fóðurs (reglugerðar nr. 1038/2010) tók gildi hér á landi þ. 1. september 2012 og því er skilt að merkja hvort matvara og fóður innihaldi erfðabreytt efni og því á neytandinn nú val um hvort að hann sniðgangi erfðabreyttan kost eða ekki.

Í Bandaríkjunum er enn sem komið er ekki skilt að merkja hvort innihaldi vara sé erfðabreytt. Leiðbeiningar til almennings eru því á annan veg en hér. Í Non GMO Shopping Guide sem The Institute for Responsible Technology og The Non GMO Project gefa út geta neytendur fræðst um hvaða vörur séu lausar við erfðabreytt innihald. Einnig er hægt að ná í App á GMO Shopping Guide síðunni en það miðast við bandarískar aðstæður og tekur yfir vörur sem fæstar er að finna hér á landi.

Til að öðlast yfirsýn á hvaða innihaldsefni geti verið af erfðabreyttum toga, því í unnum matvælum eru oft uppsprettur erfðabreyttra efna (nema þær séu lífrænt vottaðar og yfirlýstar sem lausar við erfðabreytt) höfum við þýtt eftirfarandi lista af GMO Shopping Guide.

Eftirfarandi innihaldsefni í matvælum geta verið erfðabreytt:

askorbínsýra (C vítamín )
Aspartam (einnig kallað
AminoSweet®, NutraSweet®, Equal Spoonful®, Canderel®, BeneVia®, E951)
lyftiduft
kanóla olía (repjuolía)
litarefnið karamel
sellulósi
sítrónusýra
kóbalamín (
B12 vítamín)
kolorósi
niðursoðin mjólk
flórsykur
maíshveiti
maísmjöl
maísmjöl
maísolía
þrúgusykur
maís-sýróp
kornsterkja
bómullarfræs-olía
sýklódextrín
systein amínósýra
dextrín
dextrósi
díasetýl
díglýseríð
erýþrítól
Jafnt og
fæðusterkja
frúktósi (allar tegundir)
glúkósi
glútamat
glútamik-sýra
glýseríð
glýserín
glýseról
glýseról mónóoleat
glýsín
hálfbeðmi
Maíssterkju-sýróp
hert sterkja
vatnsrofið grænmetisprótein
inósítól
umsnúið sýróp
inversól
umsnúinn sykur
ísóflavón
mjólkursýra
lesítín
lefsín
lýsín
malítól
malt
maltsýróp
maltkjarni
maltodextrín
maltósi
mannítól
metýlsellulósi
mjólkurduft
milo sterkja
breytt fæðusterkja
breytt sterkja
mónó og díglýseríð
mónónatríum glútamat (MSG)
Nutrasweet
einómettuð fitusýra
Fenýlanalín
fýtínsýra
einagrað prótein
sojasósa
sorbítól
sojamjöl
einangrað soja
soja lesitín
sojamjólk
sojaolía
sojaprótein
einangrað sojaprótein
sojasósa
sterkja
sterínsýra
sykur (fyrir utan hrásykur)

tamari
tempe
terijaki maríneringar
sojakjöt
þreonín
tókóferól (
E vítamín)
tófú
trehalósi
þríglýseríð
grænmetisfita
grænmetisolía
B12 vítamín
E vítamín
mysa
mysuduft
xanþan gúmmí
Poppkorn
er EKKI ERFÐABREYTT (Guði sé lof)

Að lokum: Kaupið lífrænt vottaðar vörur. Þær eru aldrei erfðabreyttar.

Sjá ensk heiti innihaldsefnanna hér að neðan:

09/30/2014
Meira

Óskað eftir tilnefningum til Umhverfisverðlauna Ferðamálastofu 2014

Merki umhverfisverðlauna Ferðamálastofu.Ferðamálastofa auglýsir eftir tilnefningum til Umhverfisverðlauna fyrir árið 2014. Verðlaunin hafa verið veitt árlega frá árinu 1995 og er tilgangur þeirra að beina athyglinni að þeim ferðamannastöðum eða aðilum sem sinna umhverfismálum í starfi sínu og framtíðarskipulagi.

Hverjir koma til greina sem verðlaunahafar?
Allir þeir sem tengjast ferðamálum og láta sig umhverfismál varða og vinna markvisst að því að viðhalda jafnvægi milli efnahagslegra, náttúrlegra og félagslegra þátta, geta komið til greina. Það geta verið einstaklingar, fyrirtæki eða félagasamtök.

Hvernig er tilnefnt?
Aðilar geta tilnefnt hvort sem er sjálfa sig eða önnur fyrirtæki/félög. Fylla þarf út einfalt form hér á ...

09/29/2014
Meira

Umbrotin í Bárðarbungu og Holuhrauni

LögbergKristín Jónsdóttir og Magnús Tumi Guðmundsson flytja erindi á vegum Hins íslenska náttúrufræðifélags.  Erindið verður flutt Í DAG mánudaginn 29. september kl. 17:15 í sal 101 í Lögbergi, Félagsfræðihúsi Háskóla Íslands.  Aðgangur er öllum heimill og ókeypis.

Ágrip af erindi:

Þann 16. ágúst síðastliðinn hófst áköf jarðskjálftahrina í Bárðarbungu.  Á tveimur vikum færðust skjálftarnir til norðausturs undir Dyngjujökli og 29. ágúst varð smágos í Holuhrauni, um 5 km norðan við jökuljaðarinn.  Það gos var skammlíft en tveimur dögum síðar hófst gos fyrir alvöru í Holuhrauni.  Þegar þetta er ritað hefur gosið án afláts síðan og engin merki um að ...

09/29/2014
Meira

Starfshópur mótar tillögur til að draga úr matarsóun

Sígríður Bylgja frá Landvernd kynnir verkefnið Saman gegn matarsóun á Sumarmatarmarkaði Búrsins í lok ágúst sl.Umhverfis- og auðlindaráðherra hefur skipað starfshóp sem móta skal tillögur um hvernig draga megi úr sóun matvæla. Hópnum er ætlað að benda á hvetjandi leiðir til að nýta hráefni betur við vinnslu matvara sem og fullunnar matvörur eftir að þær eru komnar til neytenda, veitingastaða, framleiðenda og söluaðila. 

Þá skal hópurinn leggja fram tillögur um hvernig auka megi fræðslu um matarsóun, m.a. áhrif umbúða og skammtastærða. Loks skal hópurinn meta hvaða stjórntæki geta gagnast við að draga úr matarsóun og hvort þörf sé á breytingum á lögum og reglum sem áhrif geta haft á sóun matvæla. 

Matvælastofnun Sameinuðu þjóðanna ...

09/29/2014
Meira

Riff - Önnur framtíð

Úr myndinni Gengið neðansjávar / Walking undr water.Kvikmyndir tengdar umhverfi og náttúru eru í flokknum Önnur framtíð á RIFF í ár.

Gabor - Sebastián Alfie

Við undirbúning á gerð heimildarmyndar um blindu, heyrir leikstjórinn Sebas af Gabor, kvikmyndatökumanni sem varð blindur við tökur í S-Ameríku fyrir mörgum árum. Sebas ræður hann sem tökumann og brátt þarf Gabor að horfast í augu á við eigin tilfinningar í garð efnisins og leita til Sebas eftir stuðningi.
Sjá sýningartíma / Kaupa miða.

Thule Túvalú - Matthias von Gunten

Þó að flestir upplifi hlýnun jarðar gegnum fjölmiðla er hún viðvarandi vandamál fyrir íbúa Thule og Tuvalu. Í þessari stórmerkilegu mynd fáum við að sjá ...

09/29/2014
Meira

Skessujurt - súpukraftur með karllægum keim

Nýuppskorin skessujurt.Skessujurt [Levisticum officinale, e. lovage] er hin besta jurt til að fá góðan jurtakraft í næstum hvaða rétt sem er.

Skessujurt, Lovage, Liebstöckel, Maggiurt er einnig nefnd Maggí-súpujurt af því að hún var og er ein mikilvægasta jurtin í gerð súpukrafts. Þar sem skessujurt er eins og nafnið ber með sér „stór og skessuleg“ en hún getur orðið allt að þriggja metra há, er tilvalið að skera hana niður og þurrka til vetrarins enda gefur hún ríkulega allt sumarið. Mest bragð er þó af henni áður en hún blómgast og myndar fræ en það gerir hún í júlí.

Skessujurt er ...

09/28/2014
Meira

Viðvörun frá Veðurstofu Íslands vegna slæmrar veðurspár 29. september til 1. október 2014

Ábending vegna veðurs næstu daga, 29.september til 1. október 2014

Veðurstofan vill vekja sérstaka athygli á veðurspá morgundagsins, mánudags sem og þriðjudags og miðvikudags.
Talsverður lægðagangur er nú á Norður Atlantshafi og næstu þrjá sólahringa koma upp að suðvesturströndinni þrjár krappar lægðir. Þeim fylgir sunnan og suðaustan stormur og talsverð eða mikil rigning um sunnan og vestanvert landið.

Á morgun, mánudag er spáð suðaustan 18-25 m/s á Suðurlandi, Faxaflóa og Breiðafirði. Það hvessir í nótt en veðurhæðin nær hámarki í fyrramálið og fram yfir hádegi. Spáð er suðaustan 15-23 m/s annars staðar á landinu á morgun, um ...

09/28/2014
Meira

Að gera grænmetissoð fyrir veturinn

Að gera grænmetissoð fyrir veturinn

Þegar mikið er um grænmeti og verið að taka upp úr görðunum er ekki úr vegi að útbúa gott grænmetissoð. Í soðið má nota stilka og ytri blöð af hvítkáli, blómkáli eða blöðin af spergilkáli og margt fleira, svo sem gulrótarblöð, rætur og villijurtir, bara það sé óskemmt og blöðin falleg. Gulrótaruppskera.Þau gagnast í soð þó að þau þyki ekki nógu fín í almenna matreiðslu. Þetta má sjóða hálftíma eða lengur, sía svo vökvann frá og sjóða hann niður um þriðjung eða helming í opnum potti. Henda blöðum og rótum í safnhauginn. Soðið má frysta ...

09/28/2014
Meira

Frumvarp um landsáætlun um uppbyggingu innviða fyrir ferðamenn í umsagnarferli

Göngufólk á Heklu.Umhverfis- og auðlindaráðuneytið óskar eftir umsögnum um drög að frumvarpi til laga um landsáætlun um uppbyggingu innviða fyrir ferðamenn í þágu náttúruverndar.

Frumvarpið kveður á um að gerð verði tólf ára stefnumarkandi áætlun um uppbyggingu innviða en innan hennar verði þriggja ára verkefnaáætlanir, sem lagðar verða fyrir Alþingi í formi þingsályktunartillagna. Er markmiðið með áætluninni að móta stefnu, samræma og forgangsraða tillögum um uppbyggingu og viðhald innviða fyrir ferðamenn í þágu náttúruverndar.

Frumvarpið nær til landsvæða þar sem er að finna ferðamannastaði, jafnt innan eignarlanda sem þjóðlendna og nær áætlunin til landsins alls. Gert er ráð fyrir að ráðherra skipi ...

09/28/2014
Meira

Með náttúrunni - Sigþrúður Jónsdóttir í eldlínunni - 4. þáttur

Komið þið sælir kæru náttúruunnendur!

Sigþrúður Jónsdóttir náttúrufræðingur í Eysta Geldingaholti í Gnúpverjahreppi er í eldlínunni hjá okkur í september. Hún hefur verið ötull baráttumaður fyrir verndun Þjórsárvera og Þjórsár allrar. Í fyrsta viðtalinu við hana sagði hún  frá tengslum sínum við Þjórsárver og sögu baráttunnar fyrir verndun þeirra. Síðan sagði hún frá ást sinni á sauðfé og áhuga á beitarmálum allt frá barnæsku,  landbúnaðarnámi í Walse og beitarrannsóknum á Auðkúluheiði. Í þriðja viðtalinu segir hún frá viðbrögðum við nýjum ógnunum við Þjórsárver og fallega fossa í ánni. Öll áin hefur vakið áhuga virkjunarsinna og auk Þjórsárvera er áhugi fyrir ...

09/27/2014
Meira

Til varnar býflugunni

Býfluga við vinnu sína.Býflugum fer fækkandi um allan heim. Hægt er að lesa um það hér. Býflugur eru ekki aðeins nothæfar til hunangsgerðar. Fæðukeðjan okkar byggir á þjónustu býflugna. Án frævunar þeirra mun 30% af okkar staðalfæðu hverfa.

Vísindamenn kenna ákveðnum skordýraeitrunum um. Næstu daga mun ríkisstjórn Bandaríkjana taka ákvörðun um bann á þeim, en slíkt bann er við lýði í ríkjum Evrópusambandsins

Obama hefur lýst áhyggjum af slæmu ástandi í býflugnastofninum og stofnaði nefnd til að gera áætlun til bjargar býflugunni. En risavaxin efnafyrirtæki eyða milljörðum til að slá rýrð á þær tillögur og rannsóknir sem gerðar eru gegn skordýraeitri.

Hugsjónarmenn hafa ...

09/26/2014
Meira

Grænar síður Náttúrunnar

Allt grænt á Íslandi á einum stað!

Náttúran.is lítur á það sem samfélagslega skyldu sína að þróa eins fullkomnar „grænar síður“ fyrir Ísland og mögulegt er. Grænu síðurnar™* gefa yfirsýn á hin fjölmörgu fyrirtæki, félög og stofnanir sem tengjast náttúru, menningu og umhverfi á einn eða annan hátt. Grænu síðurnar tengja skilgreiningar, viðmið og vottanir við aðila og gefa hinum almenna neytanda möguleika á að beina viðskiptum sínum þangað sem honum finnst vera stunduð fyrirmyndar starfsemi. Grænar síður eru liður í að gera eftirfarandi markmið Náttúrunnar að veruleika:

  • Að þróa tæknilegar lausnir að samskiptaveröld sem getur tengt á milli ...
09/26/2014
Meira

Soðnar kartöflur og fiskur

Soðin ýsa með kartöflum.Það hefur svolítið gleymst í upprifjun á matarvenjum Íslendinga, soðningin og kartöflurnar. Lengst af á síðustu öld var þetta aðalhversdagsmatur vikunnar. Kartöflur fara einfaldlega betur með fiski en brauð, hrísgrjón, pasta eða nokkuð annað það sem inniheldur kolvetni. Þessi einfalda en næringarríka aðalmáltíð dagsins var í meira en hundrað ár framreidd á allflestum heimilum og á vissulega skilið að henni sé haldið á lofti. Efalítið hafa kartöflurnar einmitt fyrir þetta fallið vel að lífsmunstri þurrabúðarfólks í sjávarplássum eins og á Akranesi og Eyrarbakka. Nýr eða vel verkaður fiskur, siginn eða saltaður, með góðum kartöflum og smjöri, hömsum eða ólífuolíu er ...

09/25/2014
Meira

Hraunavinir kæra til Mannréttindadómstóls

Grænir fánar Hraunavina blakta í Gálgahrauni sl. haust.Formaður Landverndar segir Hæstarétt hafa brotið á rétti Hraunavina til réttlátrar málsmeðferðar með því að meina þeim aðgang að dómstólum líkt og gert hafi verið í Gálgahraunsmálinu. Hraunavinir hafa höfðað mál fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu vegna málsins.

Landvernd, Hraunavinir og tvö önnur umhverfisverndarsamtök kröfðust þess fyrir dómi að fá ráðgefandi álit EFTA-dómstólsins um hvort þau gætu krafist lögbanns á framkvæmdir við nýjan Álftanesveg um Gálgahraun þar til skorið hefði verið úr um lögmæti þeirra. Sýslumaður hafði hafnaði beiðni þeirra um lögbann. Beiðninni var hafnað bæði í héraðsdómi og Hæstarétti. Rök Hæstaréttar voru að samkvæmt Árósarsamningnum, sem á að tryggja almenningi aðgang ...

09/25/2014
Meira

Vistferilshugsun á Norðurslóðum

Þann 2. - 3. október 2014 verður haldin alþjóðleg ráðstefna á vegum Norræna samstarfsvettvangsins um vistferilsgreiningar (NorLCA) á Hótel Sögu í Reykjavík. Yfirskrift ráðstefnunnar er að þessu sinni "Global Sustainability Challenges - Northern Approaches", eða "Áskoranir á sviði sjálfbærni - norðlægar nálganir". Dagskrá ráðstefnunnar má finna á vefsíðu hennar, www.norlca.org

Meðal fyrirlesara á ráðstefnunni verður Michael Hauschild, prófessor við DTU háskólann, en hann er meðal fremstu sérfræðinga heims á sviði vistferilshugsunar og hefur m.a. starfað sem ráðgjafi Evrópsku framkvæmdarstjórnarinnar á þessu sviði og stýrt nokkrum nefndum á vegum umhverfisáætlunar Sameinuðuþjóðanna (UNEP). Hann mun halda fyrirlestur um "eco-efficiency" og "eco-effectiveness", og ...

09/24/2014
Meira

Vika vistvænna bygginga

Vistbyggðarráð hefur ákveðið að leggja áherslu á samgöngumál í viku vistvænna bygginga en vistvæn bygging er ávallt hluti af heildarskipulagi. Bestur árangur næst einmitt þegar gott samræmi er á milli hönnunar og útfærslu mannvirkja annars vegar og svo vistvænna markmiða skipulags. Í flestum vistvottunarkerfum fyrir byggingar eru ákvæði um samgöngur þar sem m.a er fjallað um staðsetningu bygginga og tengsl hennar við samgöngunet. Þar eru jafnframt sett fram markmið um hönnun sem hvetur fólk til þess að nota aðra samgöngumáta en einkabílinn. Þá skiptir staðsetning vistvænna bygginga máli og hvernig þær tengjast almennu samgöngukerfi, hvaða þjónustu er boðið upp ...

09/24/2014
Meira

Haustið, tíminn til að skipuleggja

 

Samfara því að taka upp úr beðunum er gott að tína gömul, fölnuð blöð og láta sniglana ekki verpa undir þeim. Eins þarf að hreinsa burt illgresi en það er yfirleitt létt verk á haustin. Um haugarfann segir í Matjurtabók Garðyrkjufélagsins að hann sé algengastur og frægastur að endemum, svo almenningur nefni jafnvel allar aðrar illgresistegundir eftir honum. Viðkoman sé óskapleg og lygileg. Vitað sé að íslensk haugarfaplanta hafi borið 110 þúsund frækorn. Og að baldursbrá – eitt hið fegursta blóm hins íslenska jurtaríkis – hafi borið 310 þúsund fræ í athugunarstöð erlendis. Af þessum tölum megi hver garðeigandi sjá, að betra ...

09/23/2014
Meira

Umhverfisskýrsla Landsvirkjunar

Landsvirkjun vekur athygli á að umhverfisskýrsla Landsvirkjunar fyrir árið 2013 er komin út en hún er í fyrsta sinn eingöngu gefin út á rafrænu formi.
 
Skýrslan í ár er sú umfangsmesta sem fyrirtækið hefur gefið út enda bíður rafræn framsetning gagna upp á víðtæka möguleika þar um. Markmið rafrænnar útgáfu er að auka aðgengi almennings að upplýsingum sem snúa að umhverfismálum fyrirtækisins.

Ábendingum eða athugasemdum við efni skýrslunnar má koma á framfæri við Ragnheiði Ólafsdóttur, umhverfisstjóra Landsvirkjunar.

Smellið hér til að kynna ykkur skýrsluna.

09/23/2014
Meira

Með náttúrunni – viðtalsþáttur í Grænvarpinu

Í ágúst 2014 hóf göngu sína nýr þáttur í Grænvarpi Náttúran.is. Það er þátturinn „Með náttúrunni“ í umsjón Steinunnar Harðardóttur sem margir þekkja fyrir þáttinn „Út um græna grundu“ sem hún stýrði á laugardagsmorgnum á Rás 1 til fjölda ára.  

Steinunn hefur nú tekið upp þráðinn hérna á vefnum og sér um viðtalsþætti undir yfirsögninni „Með náttúrunni“.

Fyrsta serían hefur undirtitilinn „Í eldlínunni“. Í hverjum mánuði verður rætt við einstakling sem hefur verið í eldlínunni í náttúruverndarbaráttunni hér á landi.

Í ágúst heyrðum við í Mumma, Guðmundi Inga Guðbrandssyni framkvæmdastjóra Landverndar og í september ræðir Steinunn við Sigþrúði Jónsdóttur ...

09/23/2014
Meira

Messages: