Söfnun og meðferð maríustakks

Þurrkaður maríustakkur. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Maríustakkur [Alchemilla vulgaris]

Lýsing: Blöðin handstrengjótt og sepótt, blómin græn eða gulgræn á grönnum blómleggjum. Hæð 15-40 cm. Algengt um allt land.

Árstími: Júní-júlí.

Tínsla: Skerist 5-10 cm frá rót.

Meðferð: Þurrkun.

06/28/2015
Meira

Ný reglugerð um plöntuverndarvörur

Jarðarber Ljósm. Guðrún TryggvadóttirReglugerð um plöntuverndarvörur hefur tekið gildi. Markmið hennar er að gera notkun slíkra vara eins örugga og hægt er fyrir heilbrigði manna og dýra og fyrir umhverfið. Sömuleiðis er markmiðið að bæta starfsemi innri markaðarins með því að samræma reglur um setningu plöntuverndarvara á markað. Um leið eru skilyrði við ræktun í landbúnaði og garðyrkju bætt.

Til plöntuverndarvara teljast efni sem notuð eru í landbúnaði og garðyrkju svo sem plöntulyf (skordýraeyðar/sveppaeyðar), illgresiseyðar og stýriefni. Plöntuverndarvörur eru notaðar við ræktun á korni, matjurtum, ávöxtum, skrautplöntum og öðrum nytjaplöntum til þess að koma í veg fyrir eða draga úr skaða af ...

06/25/2015
Meira

Náttúrubarnaskóli á Ströndum

Dagrún Ósk Jónsdóttir, yfirnáttúrubarn.Náttúran er ævintýraheimur. Þar gerast alls konar ævintýri og þar er margt skemmtilegt að sjá og upplifa. Náttúrubarnaskólinn er nýtt verkefni á Sauðfjársetrinu í Sævangi á Ströndum þar sem börn og fullorðnir læra um náttúruna á fjölbreyttum námskeiðum, með því að sjá, snerta, upplifa og framkvæma.

Námskeiðin samanstanda af skemmtilegri fræðslu um það sem er að finna í nágrenninu. Þar er talað um fjöruna og leyndardóma hennar, rekadrumba og þöngulhausa, einnig fugla, seli og plöntur. Eins er sagt frá þjóðsagnapersónum og sögunni sem tengist svæðinu. Veðrið verður líka skoðað, skráð og skeggrætt um það með hjálp frá lítilli heimatilbúinni veðurstöð ...

06/24/2015
Meira

Fíflablöð í salat

Fíflablöð eru mest notuð hrá í salat en sé hörgull á öðru grænu eru þau soðin í súpum og höfð í pottrétti. Blöðin má leggja í vatn í nokkrar mínútur áður en þau eru sett í pott, það dregur úr remmu. Blaðstöngullinn er beiskari en laufið sjálft og það grófasta af honum má rífa burt, hafi maður tíma til þess. Best er að leggja blaðið saman svo stöngullinn snúi upp eins og kjölur á skipi og byrja við miðjuna og strjúka blaðið frá stönglinum til beggja enda, þá vinnst verkið tiltölulega hratt.

Fíflablöð verða ekki leiðigjörn. Þau eru góð matjurt ...

06/24/2015
Meira

Kúmen, piparrót og rabarbari

Kúmen má nýta með því að særa fyrstu og efstu laufin af plöntunum í salat, en það er þó síst þess sem hér er talið hvað bragð snertir. Nýju blöðin má hafa í súpu með brenninetlu og ræturnar má grafa upp og hafa í brauð og súpur. Kúmen er ekki fjölær jurt en sáir sér auðveldlega. Því kann að vera betra að tína það á víðavangi heldur en færa það í garðinn.

Piparrót eða horseradish vex vel hér á landi ef svolítið er hugsað um hana. Björn í Sauðlauksdal segir: „Piparrót vex hjá hverjum manni er vill; og þar sem ...

06/24/2015
Meira

Endurvinnslukortið á Blóm í bæ

Í Lystigarðinum á Blóm í bæ 2014. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Helgina 26. - 28. júní 2015 verður Garðyrkju- og blómasýningin Blóm í bæ haldin í sjötta sinn. Fyrri sýningar hafa notið mikillar hylli og fjöldi gesta sótt hátíðina heim og notið þess sem í boði var.

Sýningarsvæðið er í alfara leið fyrir ferðamenn, aðeins í um 30 mínútna fjarlægð frá höfuðborgarsvæðinu. Fjöldi viðburða verður á sviði garðyrkju, umhverfismála, skógræktar og íslenskrar framleiðslu.

Náttúran.is tekur þátt í hátíðinni og verður í Lystigarðinum laugardaginn og sunnudaginn 27.  og 28. júní frá 12:00 - 18:00 að kynna Endurvinnslukortið fyrir allt landið, Endurvinnsluappið og Endurvinnslukort Hveragerðis

 

06/23/2015
Meira

Bernhöfs Bazaar – plöntu- og plöntuskiptimarkaður

Bazar við Berhöfstorfuna. Ljósm. Bazaar.Annar sumarmarkaður Bernhöfts Bazaar er tileinkaður plöntum og óskar nú eftir umsóknum frá áhugasömu garðyrkjufólki ver'ir jaldinn laugardaginn 27 júní, kl. 13:00-18:00.

Áhugafólk og fyrirtæki um garðyrkju kemur saman undir berum himni þegar flaggað verður til Bazaars og selur plöntur, blóm, jurtir, krydd, ávexti, garðyrkjuverkfæri og fleira skemmtilegt.

Sérstakur skiptibazaar verður á staðnum þar sem fólk getur komið með afleggjara og plöntur og fengið nýja í staðinn. Blómafóstran veitir allskyns ráðgjöf um plöntur, blóm og garðinn, ljúfir tónar og blómsveigagerð.

Sjá vefsvæði Bazaarsins.

06/23/2015
Meira

Skortur á lesskilningi eða samfélagsvitund

Gámar á vegum Grímsnes og Grafningshrepps í landi Alviðru.Hér er mynd sem sýnir afleiðingar fávisku, annahvort skortir viðkomandi lestrarkunnáttu sér (og öðrum) til gagns eða skilning á því hvernig samfélag virkar. Gerum þó ráð fyrir að lestrarkunnáttan sé að einhverju leiti til staðar. Þá ætti að vera ljóst að hér eru gámar sem ætlaðir eru undir almennt heimilissorp. Og meira að segja tiltekið að grófur úrgangur og annað skuli skilast á móttökustöð sorps á opnunartíma. 

Vissulega getur verið erfitt að henda reiður á staðsetning sorpstöðva og opnunartíma en til að bæta úr því hefur Náttúran.is haft frumkvæði og að mestu leiti á eigin kostnað kortlagt slíka þjónustu ...

06/22/2015
Meira

Leyndardómar hóffífilsins

Hóffífill [Tussilago farfara] er nú að komast í blóma en á vefnum liberherbarum.com er heilmikið efni að finna um jurtina og hvar frekari fróðleik er að finna.

Á floraislands.is segir Hörður Kristinsson svo um jurtina:

Hóffífill [Tussilago farfara] er slæðingur sem hefur breiðst mjög út á höfuðborgarsvæðinu síðustu áratugi. Hann mun einnig vera kominn til nokkurra annarra bæja á Suðvesturlandi og Norðurlandi. Á sumrin er hann mest áberandi fyrir hin stóru, stilkuðu blöð sem minna lítið eitt á rabbarbara. Þá eru blómin ekki sýnileg, þau koma fram snemma á vorin og falla fljótt.

Arnbjörg Linda Jóhannsdóttir segir m ...

06/22/2015
Meira

Njóli

Sú tilgáta hefur verið sett fram, að njólinn hafi verið fluttur inn sem matjurt frá Noregi snemma á öldum, en þó kann hann að hafa fundið sér leið hingað sjálfur. Hann heldur sig þó helst kringum mannabústaði og síður á víðavangi og vildu víst ýmsir sem berjast við hann, að hann hefði aldrei komið.

Mörgum brá í brún þegar Ingólfur Guðnason garðyrkjumaður setti njóla í urtagarðinn í Skálholti þar sem hann safnaði þeim jurtum, sem hann telur að hafi verið nýttar eða ræktaðar á staðnum áður fyrr. Menn skildu varla að nokkur maður flytti viljandi til sín njóla og það ...

06/22/2015
Meira

Fundur um framtíð úrgangsmála í Reykjavík

Framtíð úrgangsmála í Reykjavík verður í brennidepli á kynningarfundi um aðgerðaáætlun í málaflokknum 23. júní á Kjarvalsstöðum kl. 20, þar sem leitað verður eftir áliti borgarbúa.

Reykjavíkurborg óskar eftir umsögnum um drög að aðgerðaáætlun í úrgangsmálum í Reykjavík og leitar eftir áliti borgarbúa, fyrirtækja og annarra áhugasamra. Áætlunin mun gilda fyrir árin 2015 – 2020 og er markmið hennar að draga úr myndun úrgangs og auka endurnýtingu og endurvinnslu. Sérstök áhersla er lögð á val íbúa á þjónustustigi í tillögunum.

Reykjavíkurborg heldur af þessu tilefni opinn fund á Kjarvalsstöðum þriðjudaginn 23. júní kl. 20. Kynntar verða 42 aðgerðir, tíu leiðarljós og ...

06/22/2015
Meira

Hófsóley, lækjarprýði og lækningajurt

Hófsóleyjar í Alviðru þ. 21. júní 2015. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Hófsóleyjar í Alviðru þ. 21. júní 2015. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Hófsóley [Caltha palustris] eða lækjarsóley er algeng á láglendi um allt land, lítið á hálendinu, nær þó stundum upp í 300-400 m inni á heiðum. Hæst fundin við jarðhita í 600 m hæð á Hveravöllum og í Landmannalaugum, í köldum jarðvegi hæst í 540 m hæð við Hágöngur í Vopnafirði.  Hún vex í mýrum, vatnsfarvegum og keldum og meðfram lygnum lækjum á flatlendi.  Hún er auðþekkt á hinum stóru, hóflaga blöðkum og gulum blómum.  Engin bikarblöð eru á blómunum. Nokkrar frævur sem verða að belghýðum, hvert um sig með nokkrum fræjum.*

Í Íslenskum lækningajurtum Arnbjargar Lindu Jóhannsdóttur segir m.a ...

06/21/2015
Meira

Fjalldalafífill, yndisfögur lækningajurt

Ljósmynd: Fjalldalafífill í Grímsnesi, ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.

Fjalldalafífill [Geum rivale] er hávaxinn og drúpir höfði eins og sorgmædd rauðlituð sóley. Hann er algengur nánast um allt land en vex best í rökum jarðvegi, í grösugum móum og hvömmum.

Í íslenskum lækningajurtum Arnbjargar Lindu Jóhannsdóttur segir m.a. um fjalldalafífilinn; „Jarðrenglurnar eru bæði bragðgóðar og áhrifaríkar gegn niðurgangi. Fjalldalafífillinn allur er góður við lystarleysi og lélegri meltingu. Fjalldalafífill er mjög styrkjandi fyrir fólk sem legið hefur lengi í veikindum og te af jurtinni er talið fyrirbyggjandi við farveiki. Te af jurtinni í blóma er einnig talið gott við þrálátu lungnakvefi og stíflum í ennisholum.

Urtaveig: 1:5, 25 ...

06/21/2015
Meira

Lífrænar varnir

Lífrænar varnir hafa aukist í garðrækt á síðustu árum. Þær felast í því að nota lífveru á móti lífveru. Í þessu skyni hafa verið fundin skordýr og gerlar sem ráðast á meindýrin en láta annað í friði. Þetta er rökrétt og sennilega skárra en eitrun og lyfjagjöf. Ástæða þess að varlega skyldi fara í notkun eiturs er sú að það verða alltaf einhverjir einstaklingar sem komast af og hafa þá byggt upp ónæmi. Og það eru þessir einstaklingar sem koma genum sínum áfram til komandi kynslóða.

En önnur ástæða finnst og er hún öllu óhugnanlegri. Ég býst við að flestir ...

06/20/2015
Meira

Njólann nú auðveldast að uppræta

Njóli. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Á sumarsólstöðum mun auðveldast að ná njóla upp með rótum, en hann á að vera næsta laus frá moldu einmitt nú. Þetta ráð kemur frá mætum manni, Bjarna Guðmundssyni, fv. prófessor við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri og mun því ekki rengt hér heldur fólk hvatt til að láta reyna á rótleysi njólans á sumarsólstöðum, skildi hann eiga sér bústað þar sem nærveru hans er ekki óskað.

Fjöldi sagna er til um mátt og kyngikraft jurta á Jónsmessu/sumarsólstöðum sem vel er lýst af Árna Björnssyni þjóðháttafræðingi. Sjá grein.

Ljósmynd: Njóli [Rumex longifolius] um miðjan júni. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.

06/20/2015
Meira

Sjötta tortímingin á fleygiferð

Útrýming tegunda er tvöföld á við það sem áðu var talið og vísindamenn sem standa að greininni: Accelerated modern human–induced species losses: Entering the sixth mass extinction segja að sjötta tortímingin standi yfir og sé á fullri ferð.

Þetta eru ekki góðar fréttir en hafa svosem verið að berast í smáskömmtum s.s. varðandi evrpóska fugla nýverið. Sjávardýr sem lifa ekki af súrnun sjávar. Heilu antilópustofnarnir í austur Evrópu. Og margt sem enn er óuppgötvað. 

Það virðist vera regla að allar nýjar vísindagreinar segi að sú ógnvænlega þróun sem nú á sér stað sé tvöfalt verri en áður var ...

06/19/2015
Meira

Tröllin spila keilu

Ferlill hrunsins niður fjallshlíðinaIngólfsfjall austanvert er einna þekktast fyrir stórgrýtisurð sunnarlega á Biskupstungnabrautinni hvar inn á milli bjarganna stendur lítill sumarbústaður sem kaldhæðnir leiðsögumenn segja trúgjörnum ferðamönnum að maður einn hafi gefið tengdamóður sinni. Betri heimildir herma reyndar að vissulega sé eigandi hússins tengdamóðir en hafi sjálf fest kaup á húsinu. 

Þótt björgin sem umkringja bústaðinn séu flest búin að liggja þarna um nokkurt skeið og safni mosa og skófum þá má sjá nokkur nýrri. Sum þeirra eiga ferðalag sitt og áfangastað jarðskjálftum 2000 og 2008 að þakka. Þá féllu allnokkur björg og stórgrýti og smærra grjót úr fjallinu bæði að austan og ...

06/19/2015
Meira

Jarðskjálftavirkni að undanförnu á svæðinu frá Krísuvík austur í Ölfus

Hellisheiði, ljósm: Ómar RagnarssonUndanfarnar vikur hefur orðið nokkur aukning á jarðskjálftavirkni á Reykjanesskaganum og nágrenni hans. Meðal annars varð skjálfti af stærð 4 í lok maí sem átti upptök við Kleifarvatn og fannst vel víða á höfuðborgarsvæðinu.

Í framhaldi slíks atburðar getur spennuástand í jarðskorpunni orðið óstöðugra á stærra svæði í kring.
Greining á smáskjálftum bendir til þess að slíkur óstöðugleiki geti verið til staðar allt frá Kleifarvatni og austur í Ölfus. Mælingar á jarðskorpuhreyfingum síðustu árin gefa einnig vísbendingar um að á þessu svæði sé mögulega talsverð spenna sem getur losnað út í stærri skjálftum. Sögulegar upplýsingar benda til að jarðskjálftar á ...

06/19/2015
Meira

Brönugrös og frygðin

Ein af þeim Jónsmessujurtum* sem Árni Björnsson nefnir í bók sinni Sögu daganna er brönugras [Dactylorhiza maculata]: „Loks er brönugrasið, sem á að taka með fjöru sjávar. Haldið var, að það vekti losta og ástir milli karla og kvenna og stillti ósamlyndi hjóna, ef þau svæfu á því. Það heitir líka hjónagras, elskugras, friggjargras, graðrót og vinagras. Það skal hafa tvær rætur, þykka og þunna. Sú þykkari örvar kvensemi og líkamlega lysting, en grennri rótina skal gefa manni til hreinlífis“. Tilvitnun lýkur.

Í bókinni Íslenskar lækningajurtir eftir Arnbjörgu Lindu Jóhannsdóttur grasalækni segir um brönugrasið m.a.: „Rótin var talin auka ...

06/19/2015
Meira

Messages: